“Δεν τα κατάφερα πάλι”
“Πώς μίλησα έτσι;”
“Οι άλλοι είναι καλύτεροι από μένα”
Αυτή η φωνή μέσα μας που σχολιάζει, συγκρίνει και κρίνει ασταμάτητα δεν είναι η “αλήθεια”, αλλά ο εσωτερικός μας κριτής.
Μια εσωτερική παρουσία που υποτίθεται πως μας προστατεύει, αλλά συχνά μας κρατάει πίσω.
Από πού έρχεται αυτή η φωνή;
Ο εσωτερικός κριτής δεν γεννιέται μαζί μας.
Τον μαθαίνουμε.
Τον δημιουργούν οι φωνές που ακούγαμε όταν ήμασταν παιδιά:
ο γονιός που μας έλεγε “μπορείς καλύτερα”, ο δάσκαλος που τόνιζε τα λάθη μας, η κοινωνία που μας έμαθε πως “πρέπει να είμαστε τέλειοι” και “καλά παιδιά”.
Με τα χρόνια, αυτές οι εξωτερικές φωνές γίνονται εσωτερικές.
Και αρχίζουμε να τις επαναλαμβάνουμε μόνοι μας, ακόμα κι όταν κανείς δεν μας κρίνει.
Τι κάνει ο εσωτερικός κριτής;
Θέλει να μας προστατέψει από το να αποτύχουμε ή να απορριφθούμε.
Όμως ο τρόπος του είναι σκληρός:
– μας γεμίζει ενοχές,
– μας μπλοκάρει να ρισκάρουμε,
– μας πείθει ότι “δεν είμαστε αρκετοί”.
Κι έτσι, αντί να μας προστατεύει, μας φυλακίζει σε μια συνεχή αυτοκριτική.
Πώς μπορούμε να τον κατανοήσουμε και να τον “ηρεμήσουμε”;
1. Άκουσέ τον, χωρίς όμως να τον πιστεύεις.
Όταν έρθει η φωνή που λέει “είσαι άχρηστος” ή “δεν είσαι αρκετός” αναγνώρισε ότι μιλάει ο κριτής, όχι η αλήθεια.
2. Ρώτησέ τον τι φοβάται.
Κάτω από κάθε σκληρή φράση, υπάρχει ενας φόβος: μήπως αποτύχω, μήπως δεν με αγαπήσουν, μήπως γελοιοποιηθώ.
3. Απάντησέ του με καλοσύνη.
“Ξέρω ότι προσπαθείς να με προστατέψεις, αλλά μπορώ να τα καταφέρω και χωρίς να με πληγώνεις”.
4. Εξάσκησε την αυτοσυμπόνια.
Μίλα στον εαυτό σου όπως θα μιλούσες σε έναν φίλο που περνάει δύσκολα.
Ο εσωτερικός μας κριτής δεν είναι εχθρός μας, είναι ένα κομμάτι μας που χρειάζεται κατανόηση.
Όσο περισσότερο τον ακούμε με αποδοχή, τόσο λιγότερο χρειάζεται να φωνάζει.
Και κάπως έτσι, σιγά σιγά, η φωνή που κάποτε μας πλήγωνε γίνεται η φωνή που μας βοηθά να εξελιχθούμε.
Κανδήλα Παναγιώτα
Ψυχολόγος, Συνεργάτης του Metamorphosis Center
