«Θα είμαι ευτυχισμένος όταν…»
Όταν λυθεί αυτό το πρόβλημα….
Όταν βρεθεί ο κατάλληλος άνθρωπος…
Όταν πετύχω τον στόχο μου….
Όταν σταματήσω να ανησυχώ….
Και όμως,
Η ευτυχία είναι μια κατάσταση του νου!
Είναι ο τρόπος που σκεφτόμαστε, ερμηνεύουμε και ζούμε την καθημερινότητα επηρεάζει την ευημερία μας.
Και κάπως έτσι, η ευτυχία μεταφέρεται διαρκώς στο μέλλον.
Γίνεται μια υπόσχεση που περιμένει να εκπληρωθούν οι σωστές προϋποθέσεις. Και όσο περιμένουμε να αλλάξει η ζωή μας, μπορεί να προσπερνάμε στιγμές μέσα στις οποίες υπάρχει ήδη κάτι πολύτιμο: μια ουσιαστική συζήτηση, μια μικρή επιτυχία, η αίσθηση ότι κάπου ανήκουμε.
Η φράση «η ευτυχία είναι μια κατάσταση του νου» μάς προσκαλεί να εξετάσουμε τη σχέση μας με όσα ζούμε. Χρειάζεται, όμως, να τη χρησιμοποιούμε με ευαισθησία. Η υγεία, η ασφάλεια, οι σχέσεις και οι πραγματικές συνθήκες της ζωής μας έχουν σημασία. Ο άνθρωπος που δυσκολεύεται δεν ευθύνεται επειδή δεν σκέφτεται αρκετά θετικά.
Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα υπάρχει και ένας χώρος προσωπικής επιρροής: ο τρόπος με τον οποίο στρέφουμε την προσοχή μας, ερμηνεύουμε μια εμπειρία και ανταποκρινόμαστε σε αυτή.
Ανάμεσα στο γεγονός και στο νόημα που του δίνουμε
Στον Νευρογλωσσικό Προγραμματισμό, γνωστό ως NLP, συναντάμε την ιδέα ότι ο εσωτερικός μας «χάρτης» διαφέρει από την ίδια την πραγματικότητα. Οι εμπειρίες, οι προσδοκίες και οι πεποιθήσεις μας επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε όσα συμβαίνουν.
Ας φανταστούμε ότι ένας άνθρωπος που αγαπάμε καθυστερεί να απαντήσει σε ένα μήνυμα.
Η σκέψη «δεν ενδιαφέρεται για μένα» μπορεί να συνοδευτεί από λύπη ή θυμό.
Η σκέψη «δεν γνωρίζω ακόμη γιατί δεν απάντησε» αφήνει περισσότερο χώρο για αναμονή και διερεύνηση. Το γεγονός παραμένει το ίδιο. Η ερμηνεία του αλλάζει.
Εδώ βρίσκεται μια χρήσιμη αφετηρία αυτοπαρατήρησης: Αυτό που σκέφτομαι είναι κάτι που γνωρίζω ή ένα συμπέρασμα που βγάζω;
Το NLP προτείνει πρακτικές που εστιάζουν στη γλώσσα, στις νοητικές εικόνες και στην αλλαγή οπτικής.
Ο εγκέφαλος μπορεί να μαθαίνει νέους τρόπους ανταπόκρισης
Η νευροπλαστικότητα είναι η ικανότητα του εγκεφάλου να μεταβάλλεται μέσα από την εμπειρία και τη μάθηση. Αυτή η δυνατότητα μάς επιτρέπει να αποκτούμε δεξιότητες και να εξασκούμαστε σε διαφορετικούς τρόπους διαχείρισης της προσοχής και των συναισθημάτων μας.
Ο νευροεπιστήμονας Richard Davidson περιγράφει την ευημερία ως κάτι που περιλαμβάνει καλλιεργήσιμες δεξιότητες, όπως η επίγνωση, η σύνδεση με τους άλλους, η κατανόηση του εαυτού και η αίσθηση σκοπού. Η καλλιέργειά τους προϋποθέτει εμπειρία και εξάσκηση· η διανοητική κατανόηση από μόνη της δεν αρκεί.
Αυτό μας δίνει μια ρεαλιστική ελπίδα: οι σημερινοί τρόποι αντίδρασής μας δεν είναι απαραίτητα οριστικοί. Η αλλαγή μπορεί να είναι σταδιακή, με πισωγυρίσματα, και συχνά χρειάζεται υποστήριξη. Δεν υπάρχει μία φράση ή ένας συγκεκριμένος αριθμός επαναλήψεων που εγγυάται τον «επαναπρογραμματισμό» του εγκεφάλου.
Οι λέξεις που χρησιμοποιούμε για τον εαυτό μας
«Πάντα αποτυγχάνω».
«Κανείς δεν με καταλαβαίνει».
«Έτσι είμαι και δεν αλλάζω».
Αυτές οι φράσεις μετατρέπουν συχνά μια δύσκολη εμπειρία σε μια γενική ετυμηγορία για ολόκληρη τη ζωή μας.
Στην πρακτική του NLP δίνεται έμφαση στην παρατήρηση τέτοιων γενικεύσεων. Μπορούμε να τις εξετάσουμε με απλές ερωτήσεις: «Πάντα;», «Σε κάθε περίπτωση;», «Υπήρξε κάποια εξαίρεση;».
Το «δεν καταφέρνω τίποτα» μπορεί να γίνει: «Αυτό δεν πήγε όπως ήθελα. Τι χρειάζεται να μάθω ή να αλλάξω;».
Το «είμαι ανεπαρκής» μπορεί να γίνει: «Σε αυτή την κατάσταση δυσκολεύτηκα και χρειάζομαι βοήθεια».
Η νέα διατύπωση χρειάζεται να είναι αληθινή και συγκεκριμένη.
Έτσι, αντί να μας εγκλωβίζει σε έναν χαρακτηρισμό, μας βοηθά να αναγνωρίζουμε μια δυσκολία πάνω στην οποία μπορούμε να εργαστούμε.
Η αλλαγή οπτικής και η ρύθμιση του συναισθήματος
Στην επιστημονική ψυχολογία, η γνωστική επανεκτίμηση περιγράφει τη διαδικασία με την οποία εξετάζουμε διαφορετικά το νόημα μιας κατάστασης, επηρεάζοντας τη συναισθηματική μας ανταπόκριση. Πειραματικές μελέτες δείχνουν ότι αυτή η διαδικασία μπορεί να μεταβάλει τη δραστηριότητα εγκεφαλικών συστημάτων που συμμετέχουν στη συναισθηματική επεξεργασία. Έρευνα σε υγιείς ενηλίκους δείχνει επίσης ότι η σχετική δεξιότητα μπορεί να καλλιεργηθεί με εξάσκηση.
Για παράδειγμα, μια επαγγελματική απόρριψη μπορεί αρχικά να βιωθεί ως απόδειξη προσωπικής ανεπάρκειας. Μια πιο ισορροπημένη ερμηνεία θα μπορούσε να είναι: «Αυτή η ευκαιρία δεν προχώρησε. Μπορώ να ζητήσω ανατροφοδότηση και να εξετάσω το επόμενο βήμα».
Η απογοήτευση μπορεί να παραμένει. Παράλληλα, όμως, εμφανίζεται η δυνατότητα δράσης.
Αυτή η αλλαγή οπτικής χρειάζεται να σέβεται την πραγματικότητα. Όταν μια κατάσταση μας βλάπτει, μπορεί να χρειαζόμαστε όρια, προστασία ή απομάκρυνση.
Η επανερμηνεία έχει αξία όταν μας βοηθά να βλέπουμε καθαρότερα τις επιλογές μας.
Μια μικρή άσκηση για την καθημερινότητα
Σκέψου μια πρόσφατη στιγμή που σε δυσκόλεψε και γράψε:
- Τι συνέβη; Περιέγραψε το γεγονός όσο πιο συγκεκριμένα μπορείς.
- Τι είπα στον εαυτό μου; Παρατήρησε τις λέξεις και τα συμπεράσματά σου.
- Τι γνωρίζω με βεβαιότητα; Ξεχώρισε τα στοιχεία από τις υποθέσεις.
- Ποια άλλη ερμηνεία είναι ρεαλιστική; Αναζήτησε μια οπτική που χωρά περισσότερες πληροφορίες.
- Ποιο μικρό βήμα μπορώ να κάνω; Μια συζήτηση, ένα όριο, ένα αίτημα βοήθειας ή μια πρακτική ενέργεια.
Σκοπός της άσκησης είναι να δημιουργήσεις λίγο περισσότερο χώρο ανάμεσα στην πρώτη σκέψη και στην επόμενη πράξη σου.
Η ευτυχία μπορεί να αποκτήσει ένα πιο ανθρώπινο νόημα όταν παύει να είναι απαίτηση για διαρκή χαρά. Να περιλαμβάνει την ικανότητα να αναγνωρίζεις όσα νιώθεις, να δέχεσαι στήριξη, να συνδέεσαι και να επιλέγεις πράξεις που έχουν αξία για σένα.
Ίσως, λοιπόν, το ερώτημα που αξίζει να σε συνοδεύει σήμερα να είναι:
«Μέσα στη ζωή που έχω αυτή τη στιγμή, τι μπορώ να φροντίσω ώστε να υπάρξει περισσότερος χώρος για χαρά, σύνδεση και νόημα;»
Τηλέφωνο: 6953064601
Email: metamorphosicenter@gmail.com
