Οι Τρεις Εγκέφαλοι και το Τραύμα.


Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί, ενώ ξέρετε λογικά ότι είστε ασφαλείς, η καρδιά σας συνεχίζει να χτυπάει δυνατά; Ή γιατί παγώνετε από φόβο ενώ θα θέλατε να μιλήσετε; Η απάντηση κρύβεται στον τρόπο που είναι χτισμένος ο εγκέφαλός μας. Δεν είναι ένα ενιαίο όργανο, αλλά ένα «κτίριο» με τρεις ορόφους, όπου ο κάθε όροφος μιλάει τη δική του γλώσσα.
1ος Όροφος: Ο Ερπετοειδής Εγκέφαλος (Ο Φύλακας)
Είναι το αρχαιότερο κομμάτι μας, η βάση του εγκεφάλου. Το λέμε «ερπετοειδή» γιατί το έχουμε κοινό με τα ερπετά.
Τι κάνει: Φροντίζει για την επιβίωση. Ελέγχει την αναπνοή, τους χτύπους της καρδιάς και τα ένστικτα.
Η αντίδραση στο Τραύμα: Όταν νιώσει κίνδυνο, αυτός αποφασίζει: Μάχη, Φυγή ή Πάγωμα. Δεν σκέφτεται, απλά δρα.
Η γλώσσα του: Οι σωματικές αισθήσεις (σφίξιμο, ζέστη, κρύο, τρέμουλο).
2ος Όροφος: Ο Μεταιχμιακός Εγκέφαλος (Η Καρδιά)
Είναι το τμήμα που αναπτύχθηκε στα θηλαστικά. Είναι το κέντρο των συναισθημάτων μας.
Τι κάνει: Εδώ γεννιέται ο φόβος, η χαρά, ο θυμός και η αγάπη. Μας βοηθά να συνδεόμαστε με τους άλλους ανθρώπους.
Η αντίδραση στο Τραύμα: Εδώ αποθηκεύεται ο «τρόμος». Όταν κάτι μας θυμίζει το τραύμα, αυτό το κομμάτι «εκρήγνυται» συναισθηματικά.
Η γλώσσα του: Τα συναισθήματα και οι εικόνες.
3ος Όροφος: Ο Νεοφλοιός (Ο Σοφός)
Είναι το εξωτερικό στρώμα, το πιο εξελιγμένο, που μας κάνει ανθρώπους.
Τι κάνει: Λογική, γλώσσα, σχεδιασμός, λύση προβλημάτων. Είναι αυτός που μας επιτρέπει να διαβάζουμε αυτό το άρθρο.
Η αντίδραση στο Τραύμα: Συχνά προσπαθεί να «λογικέψει» τα πράγματα. Λέει: «Μη φοβάσαι, πέρασε». Όμως, ο 1ος και ο 2ος όροφος δεν τον ακούνε πάντα.
Η γλώσσα του: Οι λέξεις και η λογική.
Γιατί μπλοκάρουμε;
Το πρόβλημα ξεκινά όταν οι όροφοι σταματούν να επικοινωνούν.
Στο τραύμα, ο Ερπετοειδής (1ος όροφος) μένει κολλημένος στο σήμα κινδύνου.
Ο Νεοφλοιός (3ος όροφος) προσπαθεί να τον ηρεμήσει με λέξεις, αλλά ο Ερπετοειδής δεν καταλαβαίνει λέξεις! Καταλαβαίνει μόνο σώμα.
Το Κλειδί της Θεραπείας
Για να θεραπεύσουμε το τραύμα, πρέπει να κατέβουμε στον «1ο όροφο». Δεν μπορούμε να πείσουμε τον εαυτό μας να ηρεμήσει μόνο με τη σκέψη. Πρέπει να δείξουμε στο σώμα μας, μέσα από την αισθητή αίσθηση (Felt Sense), ότι ο κίνδυνος πέρασε.
Όταν ο Ερπετοειδής εγκέφαλος νιώσει την αποφόρτιση (π.χ. μέσα από ένα τρέμουλο ή μια βαθιά εκπνοή), τότε μόνο οι τρεις όροφοι συνεργάζονται ξανά και εμείς νιώθουμε ελεύθεροι.
Όταν βιώνεις ένα τραύμα, είναι σαν οι τοίχοι που σε προστατεύουν να καταρρέουν. Νιώθεις έκθετος και απροστάτευτος. Αυτή η κίνηση θα βοηθήσει τον εγκέφαλό σου να θυμηθεί πού τελειώνεις εσύ και πού αρχίζει ο κόσμος γύρω σου. Σου δίνει ξανά την αίσθηση του «δοχείου».
1. Τοποθέτησε τα χέρια σου
Πάρε το δεξί σου χέρι και τοποθέτησέ το κάτω από την αριστερή σου μασχάλη, εκεί κοντά στην πλευρά της καρδιάς σου.
Στη συνέχεια, φέρε το αριστερό σου χέρι και ακούμπησέ το πάνω από τον δεξιό σου ώμο ή ψηλά στο μπράτσο σου.
2. Νιώσε την πίεση
Άσκησε μια σταθερή και απαλή πίεση. Δεν είναι απλώς ένα χάδι, είναι μια σίγουρη αγκαλιά. Στόχος σου είναι να νιώσεις το σχήμα του σώματός σου, τη δύναμη που έχει το περίγραμμά σου.
3. Εστίασε στην αίσθηση
Νιώσε τώρα τη ζεστασιά που βγαίνει από τις παλάμες σου.
Νιώσε το στήθος σου να υποστηρίζεται και την πλάτη σου να κρατιέται σταθερή.
Φαντάσου ότι είσαι ένα «δοχείο» που μπορεί να κρατήσει μέσα του όλα σου τα συναισθήματα και τις εμπειρίες με απόλυτη ασφάλεια. Τίποτα δεν διαρρέει, είσαι εσύ, εδώ, προστατευμένος.
4. Παρατήρησε την αναπνοή σου
Μείνε σε αυτή τη στάση για ένα με δύο λεπτά.
Άσε την αναπνοή σου να βρει τον ρυθμό της. Παρατήρησε αν γίνεται πιο βαθιά ή αν το σώμα σου νιώθει την ανάγκη να κάνει μια μικρή, ρυθμική κίνηση, σαν ένα ελαφρύ λίκνισμα. Άφησέ το να συμβεί.
5. Εναλλακτική
Αν νιώθεις άβολα με την ακινησία, χρησιμοποίησε τα χέρια σου για να «τρίψεις» σταθερά τα μπράτσα, τα πόδια ή ακόμα και το πρόσωπό σου.
Καθώς το κάνεις, πες μέσα σου: «Εδώ είμαι εγώ. Αυτό είναι το δέρμα μου. Αυτό είναι το όριό μου. Είμαι ασφαλής μέσα στο σώμα μου».
Αυτή η τεχνική θα σε βοηθήσει να ενεργοποιήσεις το Πνευμονογαστρικό σου Νεύρο, το οποίο λειτουργεί σαν το «φρένο» του οργανισμού σου. Καθώς παράγεις αυτόν τον ήχο, οι δονήσεις θα κάνουν ένα εσωτερικό «μασάζ» στα όργανα της κοιλιάς και του θώρακά σου, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο σήμα στον εγκέφαλό σου ότι είσαι σε ασφάλεια.
1. Βρες τη στάση σου
Κάθισε αναπαυτικά στην καρέκλα σου.
Νιώσε τα πέλματά σου να πατούν γερά και σταθερά στο έδαφος. Αυτή είναι η γείωσή σου.
2. Πάρε την εισπνοή σου
Πάρε μια βαθιά, αργή ανάσα από τη μύτη.
Άφησε την κοιλιά σου να φουσκώσει μαλακά, χωρίς πίεση.
3. Βγάλε τον ήχο “Voo”
Καθώς εκπνέεις, βγάλε έναν ήχο “Voooooo”, σαν να ακούς μια χαμηλή κόρνα πλοίου από μακριά.
Φρόντισε ο ήχος σου να είναι μπάσος και βαθύς.
Προσπάθησε να νιώσεις τη δόνηση να ξεκινά από χαμηλά στην κοιλιά σου και να ανεβαίνει σιγά-σιγά προς το στήθος σου.
4. Δώσε διάρκεια
Συνέχισε τον ήχο μέχρι να βγει όλος ο αέρας από τους πνεύμονές σου, αλλά πρόσεξε να μην πιέζεσαι. Άφησε την εκπνοή να ολοκληρωθεί φυσικά.
5. Μείνε στην παύση (Το πιο σημαντικό σημείο)
Μόλις τελειώσει ο ήχος, μείνε σε απόλυτη σιωπή για 10-15 δευτερόλεπτα.
Στρέψε την προσοχή σου μέσα σου και παρατήρησε τι συμβαίνει: Νιώθεις ένα μυρμήγκιασμα; Μια ζεστασιά; Μια ξαφνική ελάφρυνση; Απλά παρατήρησέ το.
6. Επανάλαβε
Κάνε τη διαδικασία άλλες 2 με 3 φορές, πάντα με την ίδια ηρεμία.
Ξεμπλοκάρεις το «Πάγωμα»: Η δόνηση του ήχου αναγκάζει το σώμα σου να κινηθεί εσωτερικά, «σπάζοντας» την ακινησία που προκαλεί το τραύμα.
Ρυθμίζεις την αναπνοή σου: Η μακρόσυρτη εκπνοή σου ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό σου σύστημα, το κομμάτι εκείνο που σου λέει «ηρέμησε, όλα είναι καλά».
Εστιάζεις στο «Εδώ και Τώρα»: Είναι αδύνατον να κάνεις “Voo” και ταυτόχρονα να σκέφτεσαι το παρελθόν ή το μέλλον. Με αυτόν τον τρόπο, φέρνεις το σώμα και τον νου σου στην παρούσα στιγμή.