Αυτοάνοσα Νοσήματα: Όταν το ανοσοποιητικό μπερδεύει τον εχθρό!

Πώς επηρεάζει το στρες τα αυτοάνοσα νοσήματα;

Το στρες δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα. Είναι μια βιολογική κατάσταση που επηρεάζει ολόκληρο τον οργανισμό. Όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια απειλή ή μια δύσκολη κατάσταση, το σώμα ενεργοποιεί τον μηχανισμό «μάχης ή φυγής» και απελευθερώνει ορμόνες όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη.

Αυτή η αντίδραση είναι φυσιολογική και χρήσιμη όταν διαρκεί για λίγο. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν το στρες γίνεται χρόνιο και ο οργανισμός παραμένει για εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια σε κατάσταση συνεχούς συναγερμού.

Στην περίπτωση των αυτοάνοσων νοσημάτων, το χρόνιο στρες φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος με πολλούς τρόπους.

Διαταράσσει την ισορροπία του ανοσοποιητικού

Το ανοσοποιητικό σύστημα χρειάζεται ισορροπία για να λειτουργεί σωστά. Όταν το στρες είναι παρατεταμένο, η συνεχής έκκριση κορτιζόλης μπορεί να απορρυθμίσει αυτή την ισορροπία. Ως αποτέλεσμα, ο οργανισμός μπορεί να εμφανίσει αυξημένη φλεγμονώδη δραστηριότητα, γεγονός που σε ορισμένα άτομα συνδέεται με εξάρσεις των αυτοάνοσων συμπτωμάτων.

Αυξάνει τη φλεγμονή

Τα τελευταία χρόνια η επιστημονική έρευνα έχει δείξει ότι το χρόνιο ψυχολογικό στρες συνδέεται με αυξημένη παραγωγή φλεγμονωδών ουσιών στον οργανισμό. Η φλεγμονή αποτελεί βασικό μηχανισμό πολλών αυτοάνοσων νοσημάτων.

Για αυτόν τον λόγο, πολλοί ασθενείς παρατηρούν ότι μετά από μια περίοδο έντονου άγχους, πένθους, επαγγελματικής πίεσης ή οικογενειακών δυσκολιών, τα συμπτώματά τους επιδεινώνονται.

Επηρεάζει τον ύπνο

Το στρες συχνά διαταράσσει την ποιότητα του ύπνου. Όταν ο ύπνος είναι ανεπαρκής ή κακής ποιότητας, το ανοσοποιητικό σύστημα δυσκολεύεται να ρυθμίσει σωστά τις φλεγμονώδεις διεργασίες.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος:

Στρες → κακός ύπνος → περισσότερη φλεγμονή → εντονότερα συμπτώματα → περισσότερο στρες.

Αυξάνει την αίσθηση του πόνου και της κόπωσης

Το νευρικό σύστημα και το ανοσοποιητικό σύστημα επικοινωνούν συνεχώς μεταξύ τους. Όταν κάποιος βρίσκεται σε κατάσταση χρόνιας έντασης, ο εγκέφαλος γίνεται πιο ευαίσθητος στα σήματα πόνου και δυσφορίας.

Έτσι, ακόμα και όταν η νόσος δεν παρουσιάζει σημαντική επιδείνωση στις εξετάσεις, το άτομο μπορεί να βιώνει μεγαλύτερο πόνο, περισσότερη εξάντληση και μειωμένη αντοχή στην καθημερινότητα.

Επηρεάζει τις καθημερινές συνήθειες

Το χρόνιο στρες συχνά οδηγεί σε συμπεριφορές που επιβαρύνουν περαιτέρω την υγεία:

• Λιγότερο ύπνο.
• Κακή διατροφή.
• Μειωμένη σωματική δραστηριότητα.
• Αυξημένο κάπνισμα ή κατανάλωση αλκοόλ.
• Παραμέληση της φαρμακευτικής αγωγής.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την πορεία ενός αυτοάνοσου νοσήματος.

Η σύνδεση σώματος και ψυχής

Σήμερα γνωρίζουμε ότι το ανοσοποιητικό, το νευρικό και το ενδοκρινικό σύστημα λειτουργούν σαν ένα ενιαίο δίκτυο επικοινωνίας. Οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι εμπειρίες μας δεν μένουν μόνο στο μυαλό. Μεταφράζονται σε βιοχημικά μηνύματα που επηρεάζουν ολόκληρο τον οργανισμό.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το αυτοάνοσο νόσημα είναι «στο μυαλό» του ανθρώπου. Σημαίνει ότι η ψυχική κατάσταση μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται τη νόσο.

Για αυτόν τον λόγο, η διαχείριση του στρες δεν αποτελεί πολυτέλεια. Αποτελεί μέρος της συνολικής φροντίδας. Η ψυχοθεραπεία, η υπνοθεραπεία, οι τεχνικές χαλάρωσης, η διαφραγματική αναπνοή, η άσκηση και η καλλιέργεια ψυχικής ανθεκτικότητας δεν αντικαθιστούν την ιατρική θεραπεία. Μπορούν όμως να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, βοηθώντας τον οργανισμό να βγει από τη μόνιμη κατάσταση συναγερμού και να βρει ξανά μεγαλύτερη ισορροπία.

Γιατί πολλές φορές δεν είναι μόνο η ασθένεια που εξαντλεί τον άνθρωπο. Είναι και η διαρκής μάχη που δίνει το σώμα και το μυαλό του κάτω από το βάρος του χρόνιου στρες.